ԸՆԿԵՐՆԵՐԻՍ ....

Միայն Ձեզ գտնելու համար
Եվ Ձեզ ունենալու՝
Արժեր հիվանդանալ
Տարիներով, անքուն,
Մեկիդ ժպիտն առնել
Կողքից, ծածուկ ու լուռ,
Մեկիդ թախիծն անբառ
Ու մորմոքը` անգույն...

Արժեր մեկիդ համար
Լինել Երազ թաքուն,
Մեկիդ` անհաս մի կին,
Մեկիդ թող` հոգեքույր,
Մեկիդ գրկել` ինչպես
Ամպից իջած որդուս,
Մեկիդ աղջկաս պես,
Աստղակաթին` իմ լույս..

Չհասցրի ափսոս ,
Չհասցրի թեկուզ,
Ձեզ մի կարգին տեսնել,
Մի ձեռք սեղմել անփույթ,
Առանց իմաց տալու,
Առանց իմաց տալու,
Ձեզ գրկելով հանց քույր`
Սիրահարվել մաքուր...

Ձմեռը դեռ բան չի խոսի.
Ձյունը կգա ու կհոսի,
Մինչ շունչ առնեն կաղնի, սոսի,
Քամու թևին` Աքռաքոսի*...

Առուն պղտոր, կիջնի շատ- շատ,
Դեպի ձորը` փռված լի տաշտ,
Թե կենդանի, թե մարդ-անհաշտ ,
Դեռ կդառնան չէ՞ բնապա՜ շտ....

Հետո կգան մշուշ ու ամպ,
Կիջնեն դաշտին ձորերին` շամբ,
Խև կայծակի զարկից մի բամբ,
Վեր կթռչի աշխարհն անթամբ...

Ու կզարթնի էն շեկ տղեն,
Սիրուն տղեն` թիկունքը լեն,
Մեր դիմացի սարին, հրեն,
Արևն ինչպես վահան` վրեն...

Ու կտանի ինձ իրեն մոտ,
Հազար տարվա սիրակարոտ,
Էլ ի՞նչ գոտի էլ, ի՞նչ նարոտ,
Ինքը` գարուն, ես` առավոտ...

26-01-2018

*Աքռաքոս-քամու և հողմի աստված հին Հայաստանում

Քո անունը.
Ատամիս մեջ մտած
Մոշի մի հատիկ է,
Կռատուկի կոծոծ՝
Մազերիս մեջ թաղկած,
Քրտնած իմ ափ մեջ
Բախտաբեր մի զատիկ է,
Դեղին հիլի֊հիլի՝
Մատնեմատիս ծաղկած...

Քո անունը նեղլուկ
Մի կածան է քարոտ,
Ծառի հաստ կեղևը
Ճեղքած չջնջվող տառ,
Ճաքած շուրթիս՝ տենդ ու
Խեղդված մի կարոտ է,
Իմ թանկ կորուստներն է՝
Պղտոր սելավատար...

Քո անունը անթագ ,
Անքող, անքորոց է,
Իմ խինդն ու իմ վիշտն է,
Ճիչն է՝ երկինք փլող,
Քո անունը սարից
Շրջված լի կթոց է՝
Ծաղիկներ եմ սեր իմ,
Դեռ հավքում ցայսօր...

Մարո Երկնափեշյան

Գիշերվա երկնքի բոսորը ՝
Զենիթում,
Արև չէր ,
Չխաբվեք,
Հրթիռ էր շիկացած ,
Երկնքում ,չիմանաք,
Թե աստծուն էր փնտրում,
Բայց շփման գծում այն ,
Չքացավ ․․․

Այդ հրեշտակը չէր
Կախ տվել թևերը,
Մարդն ինքն էր
Կյանքի դեմ դժկամած,
Չէր շարժվում մի թրթիռ,
Մինչև իսկ ՝ տերևը,
Երբ մահն էր
Սողունը՝ բթացած․․․

Նետվում են՝
Գումարտակն ,
Էկիպաժը ,
Ինքն ու իր սխրանքն է,
Ընտրություն չկա,
Մարմինը այրում է
Կպչուն կոմուֆլյաժը,
Գիտի, որ
Օգնություն դեռ չի գա․․․

Դիրքը էլ չի շնչում ,
Չի ՛շնչում և՝ սպան․
Երբ վերջն զինվորը
Գլորվեց ծնկներին,
Հայրենիքն այս մեկն է ,
Թշնամին ՝ անսպառ,
Մահ,
Վերջին փամփուշտը
Քեզ համար էր ,
Մեռի՛ր․․․

Առանց քեզ չեմ ապրում ես, ջանս,
Պատրանք է՝ իբր թե սա կյանք է,
Սարդերը վխտում են հին տանս,
Ոստայնում ճոճվելս խաբկանք է․․․

Այս կյանքն էլ մահու պես մի բան է,
Առանց քեզ դա նույնն է թե չկամ,
Արյունս ջրջրիկ գոլ թան է,
Ճանճերն էլ վխտում են վրան․․․

Առանց քեզ այս ինչքա՞ն դժվար է
Գիշերն ու ցերեկը տարբերել,
Ամենուր ամպամած խավար է
Ու պետք է սրտնեղած համբերել․․․

Առանց քեզ սա կյանք չէ, սիրելիս,
Մինչև իսկ երազներ էլ չկան,
Միամիտ, մազերս սանրելիս,
Քո շարած հակինթները ընկան․․․

Առանց քեզ նույնն է թե առանց ինձ,
Ո՞նց ապրեմ ինձանից բացակա,
Որպեսզի գտնեի ինձ նորից,
Այսօ՛ր էլ քո շապիկը հագա...

ՄԱՐՈ ԵՐԿՆԱՓԵՇՅԱՆ

Պտտվիր անվերջ մտքերիդ շուրջը,
Պտտվիր ինչպես ջրապտույտում սրտաչափ մի քար,
Մահ կա, թե չկա, վառ պահիր հույսդ,
Որպես վերջերգը կարապի ճերմակ հայացքից ի կախ:

Գնա, մոլորվիր ունայնության մեջ
Եվ փնտրիր անվերջ՝ ջանասիրությամբ ալքիմիկոսի,
Եվ գաղտնիքը սուրբ պատվիրանի պես հիշիր մինչև վերջ,
Գուցե թե մի օր , պղինձն էլ իրավ կդառնա ոսկի:

Ու նախագոյի նզովքը տող-տող ճակատիդ վրա,
Ձեռքիդ հնձանում ճշմարտության պես արարիր գինի,
Եվ մխիթարվիր, որ ցավը թմրել, ննջել է մի պահ,
Եվ մոռացումը զզվել է արդեն քո օգնությունից:

Եվ մխիթարվիր, որ աստվածների անհաս կաճառում
Եվբուլևսն անգամ ամբրոս չէր ըմպում ըստ առասպելի,
Եվ Օլիմպոսի գագաթն էլ այնքան անհաս չի թվում,
ինչքան այս պատը բարեբանելի;

Բարեբանելի և՛ ասք, և՛աղանդ,
Եվ սուտը այնքան նուրբ ու անանցիկ,
Եվ նազովրեցի պանն էլ մրգապաշտ,
Այս կյանքում չունեն արժեքը լացի:

Մանրամաղ լույսի ստվերում անձայն
Միտքդ բուրվառիր՛ր, և բուրվառիր քեզ,
Այս խաչը վկա և այս Գողգոթան,
Մեր տառապանքը հորինել ենք մենք:

1991թ, տպագրված է «Գրական Լոռի» ամսաթերթում

Ամեն կաթիլ արցունքի մեջ
Մոլորակ կա կախված,
Զգույշ եղիր, կկործանվի
Մի լուսավոր աշխարհ...

Ամեն բարի խոսքերի հետ
Ողջ տիեզերքն է լցվում,
Երբ որ դեմքին անհույս մեկի,
Պարզ ժպիտն է գծվում...

Անգամ սոված անտեր շան մեջ
Մի մարդաչափ սեր կա,
Մարդս մարդուն հասկանալու
Հազար ու մի ձև կա․․․

Ափս պարզեմ, ոչ մի արցունք
Թող չկաթի հողին,
Չխառնվի ցավ ու թախիծ
Խատուտիկիս ցողին․․․

***
Լուսինը ոսկի է թափել,
Դեբեդի հայելու վրա,
Ես հույսի կամուրջ եմ կապել
ՈՒ մոտը խփել եմ վրան։

Նռնենին ծաղկել է ափին,
Իսկ այգին ուրիշինն է թեև,
Կանգնել եմ չափարին մոտիկ,
Շնչում եմ բուրմունքը թեթև։

ԵՎ արփին, ո՞վ գիտի,որ սարի
Ետևում մտել է դարան,
Ամառվա գիշերը՝ մի թիզ,
Ձգել եմ , դարձրել պարան։

Միայն դեռ կարոտս չառած,
Չցնդի հմայքն այս պահի,
Կդառնամ ստրուկն ու ծառան ,
ԵՎ արքան՝ կյանքի ու մահի։

Իսկ եթե պատահի, հենց այնպես,
Հայտնվես դրախտի է՛ս ափին,
Կիմանաս, որ մարդը ծնվել է,
Էս խորշում՝ անառիկ քարափի։

Երկինքը կնստի ուսերիդ,
Թե ելնես բարձրունքը քարափի,
ՈՒր մութը նման է լույսի,
Թե նայես Դեբեդի էս թափին։

Հյուսիսի զեփյուռը այս ժամին,
Բախվում է տոթին հարավի,
Սերն այստեղ գիշերով նման է,
Ճարճատող կրակի ալավին։

Դեբեդի էս ափին մի վրան,
Վրանում ՝ երկուսից մեկը՝ կին,
Իսկ քամի՜ն․․․մի նայիր դու նրան,
Թող խառնի՜ մոխիրը կրակին

2000

Գարունն անցնում էր
Փողոցով՝ մենակ,
Ինչ սառցե սիրտ կար
Հալվեց հմայքից,
Ով համարձակ էր՝
Հետևից գնաց,
Ով հուսահատ էր՝
Կախվեց տանիքից…

Մեկը խնդալուց
Ջուր դարձավ, հոսեց,
Մեկը խանդելուց
Ինքն իրեն կերավ,
Մեկը, որ համր էր,
Սկսեց խոսել,
Մեկը ձայնեց ու
Անկյունում կորավ․․․

Լուսամուտները
Բացուխուփ արին,
Ով տեսավ՝ տեսավ,
Ով՝ չէ, իմացավ,
Գարունը գրկեց
Սիրեկան սարին,
Սարը, որ սար էր
Հազիվ դիմացավ….

Գարնան մի օր էր ,
Ոսկի չէր թափում,
Արև էր բերել
Սիրուն սարերը,
Իմ աչքով տեսա,
Ես հո չե՞մ խաբում,
Թե՝ ո՞նց են սիրուց
Լացում քարերը ․․

Մարո Երկնափեշյան

Թող չարթնանա վայրին անվերջ,
Դառնամ քնքու՜շ, ամաչկոտ կին
Եվ քո կողքին, նաև քո մեջ,
Ողջ սերերից լինեմ հարգին․․․

Չէ, դառնամ մի չալ դեղձանիկ
Եվ ծլվլամ ականջիդ տակ,
Դու հենց միայն հեռվից ձայնի՛ր,
Վանդակով էլ թռած կգամ..․

Թող ես լինեմ շունդ՝ տանու,
Անունս դիր Բողար կամ՝ Ջեք,
Ոտքերիդ մոտ խանում- մանում,
Թաթս թաթիդ երկա՜ր ննջենք․․․

Կամ էլ դառնամ բառը՝ շուրթիդ,
Շիրայի պես կպչեմ, մնամ,
Ամեն մի նոր սիրո փորձից
Համս քիչ էլ ավելանա․․․

Թող վերանա ամեն կասկած,
Ամեն տագնապ՝ վերքս քերող,
Թե՝ ի՞նչ գտար մեջս հանկարծ,
Տեսք էլ չունեմ, ախր, գերող․․․

Թե ի՞նչն իմ մեջ հավանեցիր,
Ի՞նչ կորցրիր, կամ ի՞նչ գտար,
Քանիսին էլ ետ վանեցիր,
Մինչև սառցե սիրտս մտար․․․

Ամառ, ձմեռ , կարևոր չէ,
Քոնն եմ, ասեմ, մնամ կողքիդ,
Թեկուզ կյանքս արևոտ չէ,
Բայց դե վրաս տա՜ք է հոգիդ...

ՄԱՐՈ ԵՐԿՆԱՓԵՇՅԱՆ
22 Փետրվար, 2018