***

Կյանք, դու այսքա՞ն դատարկ էիր,
Այսքան փուչ ու այսքան սի՞ն,
Գերանի՛ պես, ախր, տարա
Փխրուն ու կախ իմ ուսին․․․

Ո՞նց խաբեցիր հեշտուգնա,
Առանց խղճի մի խայթի,
Թե՝ վերելքին լինեմ վհատ,
Վայրէջքին էլ չեմ գայթի․․․

Ու քայլեցի վեր ու վարով,
Անիրական այս ուղին,
Քո հորինած փառքի սարով,
Ապավինած իմ տողին․․․

Գոնե մի բան լավ է, ասի,
Ե՛ս չեմ բեռ քո շալակին
Ու խմեցի թույնը թասիդ,
Իբրև խաղը շահած կին․․․

Արդեն գիտեմ, բայց, հավատա ,
Սովորել եմ այս դերին,
Որ միշտ պիտի կոճերիս տաս,
Թե՝ մի նստիր, վեր ելիր․․․

Հիմա ես եմ քեզնից կախվում,
Թե՝ մի սուտ էլ դեռ պատմիր,
Երբ տեսնում եմ ո՞նց է մաղվում,
Օրս ինչպես կհատնի․․․

Դեռ գնալով թանկանում է
Անգամ փուչդ անիմաստ,
Երբ գերանիս ծանրանում է
Խաբեության մի նոր փաստ․․․

Քեզ գուցե էլ տանող չկար,
Ինձ պես մեկն էր հարկավոր,
Ինձ էլ բեռ էր երևի պետք,
Մարդ զգայի՝ «բախտավոր»․․․
2017

Ինքս իմ հունով
Թե ետ եմ հոսում,
Չեմ ջրվեժելու ,
Ո՞նց բարձրանամ լեռ,
Իմ ցավի մասին
Ոչինչ չեմ խոսում,
Կարող են փլվել
Քարափները ժեռ...

Փորձում եմ լինել
Ինձնից ավելին,
Պարզելով հոսել,
Չմնալ փոսում,
Թե ցամաքելով
Ծավալվեմ էլի,
Ուրեմն գտեք
Մի տեղ` ակոսում...

Կողքս քարերին
Քսելով հաշվում՝
Մինչ այգի հասնեմ
Էլ բան չի մնա,
Եվ հունս նետած
Ճիմերն եմ մաշում,
Եվ խորն եմ քաշվում,
Որ մարդ չիմանա...

Նայեք հայելուս,
Ինչ տեսաք այն եմ,
Մամուռ եմ, խիճ եմ,
Բայց տիղմ չեմ հանում,
Ինչ որ տեղ կորած
Այն խղճի ձայնեմ,
Որ թեև հիվանդ,
Բայց չի մահանում...

Ես գիտեմ մի տեղ,
Որ նաև ձերն եմ,
Աղբյուր ու առու,
Թե՝ գետ եմ վարար,
Մոտիկ, շա՜տ մոտիկ
Այն վճիտ սերն եմ
Որին փնտրում է
Աշխարհը արար...

Պատրաստի կտավ՝ շոշափելի, գունեղ, հյութալի…

* * *
Սինու մեջ
Խնձորի դեղնված չիր է,
Փափուկ է, ինչպես
Կանացի մատները,
Պարանին կախվածը`
Տաք պանրաջիլ է,
Հենց նոր է կտրել
Թաց պորտը՝
Տատմերը․․․

Մեզարին փռածը`
Չոր լոբահատիկ է,
Չալուչուլ,
Աչքի պես` ճտպտան,
Սերս խռթեշի մեջ
Քնած մի զատիկ է,
Չբռնած` թռավ գնաց...

Դռան տակ, ձագամեր
Չալ կատուն է`
Ավիլը անկողին արած,
Ում` թուխսը
Մի քիչ էլ վեհերոտ
Ատում է,
Ինչպես մի
Գրողի տարած...

Չոր թախտին
Ծեր մայրս քնել է,
Պատառը
Ափի մեջ սեղմած...
Իր դառը օրերը
Հատեհատ քննել է,
Իմ բոլոր մեղքերը
Մեղմած....

ՄԱՐՈ
ԵՐԿՆԱՓԵՇՅԱՆ
19 ապրիլի
2016

***
Ձեր անունները միշտ տրոփում են
Սրտի զարկի պես,
Ահը խլացնող քայլերգի նման
Դեռ հողն են դոփում,
Դուք կաք, ես գիտեմ ,
Սահմանը հսկող ամեն հայի մեջ,
Ամեն մի զինվոր
Ձեզ պես կռվելու համար է կոփվում․․․

Մահ չկա , ի՞նչ մահ,
Հերոսի համար կա անմահացում,
Բայց դուք, տղաներ,
Ավելին եղաք նույնիսկ հերոսից,
Դուք, հենց Ձեր մարմնով,
Դարերի միջով սարքեցիք անցում,
Որ հայը էլի դուրս գա Դավթի պես
Մահանենգ փոսից․․․

Դուք թիվ չունեք, չէ,
Եվ չունեք կյանք ու մահվան թվական,
Դուք ունեք միայն
Քայլերգի նման տրոփող անուն
Ու Ձեր արևով պիտի պահպահենք
Հողն այս տևական,
Որ իր գոյությամբ ասես
Աշխարհի աչքերն է հանում․․․

Ուրեմն դոփեք, մեր սրտում
Զորեղ քայերգի նման,
Զարկեցեք ուժգին,
Որ Հայը հանկարծ չքնի մեր մեջ,
Ձեզ չէինք ծնել
Գառների նման մատաղի համար,
Մայր ենք, զոհում ենք,
Որ այս երկիրը ապրեցնենք հավերժ․․․

Գիրք 5-րդ

****
Կյանքին բարևեցի,
Բայց դե օդում մնաց,
Կախվեց տերևի պես`
Կտրած ճյուղի,
Էլ առաջվա նման
Ձեռքս երկար բռած,
Թուշս պաչել չուզեց
Նա գողունի...

Հաշվի չառավ խռով
Սիրեկանի նման,
Մեջքը վրես արեց
Մարդամիջում,
Իբր՝ տեսեք- տեսեք,
Չեմ ճանաչում նրան,
Լեզու չեմ էլ թռչում ՝
Խոսքամիջում․․․

Բաց դեռ աչքս աչքից
Չեմ հեռացնում,
Ծեծված շան պես կողքանց
Էլի հետևում եմ
Չէ, մտել ենք արդեն
Մի նեղ անցում,
Ուր ակնթարթն անգամ
Մեզ պես լուռ հևում է․․․

Այստեղ կյանքս մի պահ
Անզուսպ շուռ է գալիս,
Համոզվելու համար՝
Ես եմ -ես չեմ
Ու ոտքի տակ ընկած,
Արդեն շունչս տալիս,
Իմ անունն եմ լսում
Պարզ ու հնչեղ․․․

Չի հասցնում գրկել՝
Արդեն վեջնակետում,
Բարձրանում եմ ամպից
Վեր, էլի վե՜ր,
Ես երգերիս խուրցը
Թափով ետ եմ նետում,
Հարսնափնջի նման,
Իբրև նվեր․․․

***
Ես երազներ ունեի
Կարմիր, կապույտ ու կանաչ,
Կածաններում հեքիաթի
Շաղ տվեցի քմահաճ,
Ով հասցրեց հավաքել,
Ով՝ չէ, միայն հիացավ,
Ես փնտրեցի նրան, ով
Եկավ, կույրի պես անցավ․․․

Երբ երազներ ունեի
Կարմիր, կանաչ ու կապույտ,
Երիցուկի դաշտի մեջ
Շաղ տվեցի ես անփույթ,
Հետո անհագ փնտրեցի
Հոգեպարար մի ծաղիկ,
Ամեն շաղոտ սեզի մոտ
Հորինելով մի խաղիկ․

Թե՝ երազներ ունեի
Կարմիր, կանաչ ու դեղին,
Բայց իմ սիրո ծմակում,
Տերևաթափ է թեղին,
Մերկ ճյուղերս անպտուղ
Չորացել են արևից,
Հրեշտակներն են կախվել
Տկլոր- տկլիկ, վերևից․․․

Եվ երազներ ունեի
Կապույտ դեղին ու կարմիր,
Առ, օրերիս թազբեհին
Թե կարող ես այն համրիր,
Խեր ու շառ է, շառ թե խեր,
Ինչ, որ վերից էր տրված,
Ինձպես իրեն թող ների
Սխալական իմ աստված․․․

Ես երազներ ունեի,
Կապույտ, դեղին ու ճերմակ,
Հիմա վրաս են քաշել
Աստղանկար մի վերմակ․․․
Էլ չեմ մրսում ես արդեն,
Թևերս դուրս եմ հանել,
Երբ երկնքում այսքա՜ն շատ
Ծաղիկներ եմ ես ցանել․․․

Գիրք 5րդ

***
Ասին՝ գութը հանկարծահաս
Ավանդել է հոգին...
Ու՞մ անեծքն էր նետի նման
Զարկել ճերմակ թոքին։

Ով էր ասել՝ մերդ մեռնի,
Այ անիրավ աշխարհ,
Պտտվում ես ինքնահավան,
Շուրջդ այսքան անշահ։

Մի քիչ թեքվիր կամ աջ կամ ձախ,
Տեղ տուր, կողքից անցնենք,
Դե թող մենք էլ լավից- վատից
Մի փոր հացի հասնենք։

Մենակ դու չես, բա մե՞նք, բա մե՜ նք
Մեզ էլ բաժին արա,
Դու կուլ տվիր մի օվկiանոս,
Մենք խաշվեցինք ծարավ։

Չեմ մոգոնում, այսպես ասին՝
Պարզորոշ թե հետին,
Միտք էր՝ ճչաց, արնաթաթախ
Աղավնի կար նետին...

Գիրք 5-րդ
«Ես քո խանդոտ սիրահարն եմ, երկի՛ր․․․»

Երկար որոնված բանաստեղծությունը, որ անհայտացել էր։
Նինա Ալավերդյանի գլխավորությամբ`
Մարո Գարեգինի Երկնափեշյան էջից։

Մարո Երկնափեշյան
****
Կյանքին բարևեցի,
Բայց դե օդում մնաց,
Կախվեց տերևի պես`
Կտրած ճյուղի,
Էլ առաջվա նման
Ձեռքս երկար բռնած,
Թուշս պաչել չուզեց
Նա գողունի...

Հաշվի չառավ խռով
Սիրեկանի նման,
Մեջքը վրես արեց
Մարդամիջում,
Իբր՝ տեսեք- տեսեք,
Չեմ ճանաչում նրան,
Լեզու չեմ էլ թրջում
Խոսքամիջում․․․

Բայց դեռ աչքս աչքից
Չեմ հեռացնում,
Ծեծված շան պես կողքանց
Էլի հետևում եմ
Չէ, մտել ենք արդեն
Մի նեղ անցում,
Ուր ակնթարթն անգամ
Մեզ պես լուռ հևում է․․․

Այստեղ կյանքս մի պահ
Անզուսպ շուռ է գալիս,
Համոզվելու համար՝
Ես եմ -ես չեմ
Ու ոտքի տակ ընկած,
Արդեն շունչս տալիս,
Իմ անունն եմ լսում
Պարզ ու հնչեղ․․․

Չի հասցնում գրկել՝
Արդեն վեջնակետում,
Բարձրանում եմ ամպից
Վեր, էլի վե՜ր,
Ես երգերիս խուրձը
Թափով ետ եմ նետում,
Հարսնափնջի նման,
Իբրև նվեր․․․

Երբ կանաչ շապիկով մի խլեզ
Սփրթնած հայացքով ինձ քննի,
Սիրուն է, թող մնա, չխփե՜ ս,
Ծնկանս իր համար թող քնի․․․

Մտքերը ծամելով է գալիս,
Նա հաստատ բան ունի ասելու,
Մանկության հուշերը իմ ՝ խալիս,
Թավշե թուխ գոգիս է դասելու․․․

Հանդի խակ խնձոր է պահելու
Դեզի տակ, ով գիտի՝ մերատա՜ նձ․․․
Ու հետո դեռ սիրտ է շահելու,
Մանկության ծիծաղով իմ՝ անսանձ...

Մտքիս մեջ շուտվանից մնացած
Համտեսի մրգեր կան շատ համեղ,
Սպասիր շշունջով ընկնեն ցած,
Մթի հետ՝ մեղավոր ու անմեղ...

Դեռ քիմքիս այդ համն է մնացած,
Կապ չունի դեզի հետ, խլեզի․․․
Կյանքիցս՝ մի պատառ հնացած,
Աշունքվա արևով խլեցի․․․

Գիրք 5-րդ

Մշկավանքի աղբյուրը պաղ,
Պատմություն է պոկված՝ ակից,
Ադամանդ է ձորը ընկած՝
Շերենշեի չօծված թագից...

Մշկավանքի աղբյուրը պարզ
Իշխաններ է ճանապարհել,
Կամ դշխոյի ծոցը՝ քրտնած
Ցողելու է աճապարել..․

Մշկավանքի աղբյուրն արծաթ՝
Գաղտնիքներ է հուշապատել,
Իշխանուհու սիրտը՝ ալմաստ,
Քարագործի մուրճն էր հատել...

Մշկավանքի աղբյուրը՝ քույր
Հովվուհուն է կանչել ձորից,
Արքայորդու ափը փափուկ,
Կուրծքը նրա շոյի նորից...

Ականջ անես, կպատﬕ բաց՝
Յոթ ամուրի եղբայրներից,
Կռվի- Գոլում նահատակված՝
Պատկառազդու քառսուն այրից...

Քանի ցեղ է տեսել վայրի,
Քանի՜ ազգեր՝ այլակրոն,
Որ եկել են Կողբն ավարի
Որ ավարեն խաչ ու կերոն...

Եվ Բացրելի սուրբ մատուռում,
Կույս Քալոյի հավատքից ջեռ,
Ժամանակը ետ էլ հոսի,
Պատﬔլու է նա էլի, դեռ.․․

Թե ՝ սրբազան Հայր Գրիգոր,
Մլքե, Սադուն, Արստակես...
Պիտի գան ու գնան հերթով,
Ու ճանապարհ պիտի տան ﬔզ:
2011