ՀԵՏԱԴԱՐՁ ՀԱՅԱՑՔ

Մտորումներ պարզ ու զուլալ,
Մտորումներ նենգ ու ժպիրհ,
Մտորումներ անմեղ ու հար,
Արևաշող և անժպիտ:

Գլանակներ վրա-վրա,
Սուրճի բաժակ անդիմադիր,
Բոլորաձև ծխի քուլա,
Անցանկալի, բայց պարտադիր:

Խորասուզված մտքի ծովում,
Ափն ենք փնտրում երանավետ,
Հոգսերի մեջ սուզվում լողում,
Կածան փնտրում և արահետ…

Օրից մի օր նստում քարին,
Փիքր ենք անում մեր ապրածով.
Ի՞նչ ենք թողնում հաջորդ դարին,
Երբ աղ չկար մեր իսկ հացում…

Ս. Մալխասյան 12.09.2003

ԾԱՐԱՎ
Ինքնավեհացման արբունքով հուշի
Ճախրում ես անցած օրերի մեգում,
Կարծես ոչ թե քո, այլ մեկ ուրիշի
Ապրած օրերն են քո ներկան հեգում...

Ուզում ես նորից առնչվել նրանց,
Հայտնվել անցած շրջապտույտում,
Բայց լոկ կարոտ է հեղեղվում անանց.
Հուշերի գետն էլ ծարավ չի կոտրում...

Ս. Մալխասյան 1995

ՑԱՆԿՈՒԹՅՈՒՆ

Գիտեմ խորհուրդը հարգված չէ այսօր:
Խորհուրդ չէի տա ու լավ կլիներ,
Եթե մեզանում Հոգին հալածող
Այսքան անարգանք ու ցավ չլիներ …

Ապրել եմ արդեն վեց տասնյակ տարի,
Շփվել բազմաթիվ ազգի ու մարդու,
Գիտուն ու տգետ, դաժան ու բարի,
Շատ լավ ու վատ եմ տեսել իմ կյանքում…

Տարիներ առաջ, իշխում էր մեր մեջ
Սերը, Հավատը, Արդարն ու Բարին,
Իսկ հիմա հոգին դարձել սնամեջ,
Հույս է որոնում հողում օտարի:

Հարգանք կա միայն նրանց նկատմամբ,
Ով պաշտոն ունի, քսակը մեծ է,
Որ ձեռք է գցել կեղծիք ու արյամբ,
Սին խոստումներով՝ մեր վզին հեծել…

Ազնվությունն ու խիղճը անզեն են,
Խելացի մարդը չի գնահատվում,
Չքացան իսպառ Բարին ու Սերը,
Արդարությունը փոշով է պատվում:

Մարդիկ չարակամ, տգետ, անսեր են,
Անգթությունն է աճում անսասան,
Իսպառ մոռացանք մեծաց դասերը,
Չկա մարդկային հոգու բալասան:

Կորավ հավատը մարդու նկատմամբ,
Հարեհասությունն անհետ չքացավ,
Օրեցօր քիչ են մարդիկ գթառատ,
Խղճմտանք ու գութ պատմություն դարձավ:

...

Մոռանանք մի պահ ամեն հոգս ու ցավ,
Սատարենք միմյանց, իրար աջակցենք,
Դառնանք գթառատ, լինենք ջանացավ,
Բարի մտքերով իրար դուռ բացենք:

Ներող գտնվենք մարդկանց բացերին
Ու լինենք անշահ, անկեղծ բարեկամ,
Եվ բարությունը մե’զ էլ կայցելի,
Հաջողությունը մե’ր տուն էլ կգա:

Անարդարի դեմ պայքարենք անդուլ,
Սատարենք միայն գործերին Արդար,
Ձեռք մեկնենք նրան, ով մերկ է, անտուն,
Գովերգենք Լավն ու Բարին անդադար:

Լավը ցուցանենք ամեն առիթով,
Անաչառ քննենք ամեն թերացում,
Անտարբեր չանցնենք ընկածի կողքով,
Եվ Ազնիվ մնանք ցանկացած հարցում:

Խորհուրդ չեմ տալիս, հիշեցնում եմ լոկ…
Որ կա աշխարհում Գեղեցիկ ու Լավ,
Ու թեև բազում հոգս ունենք ցավոք,
Երբ ձեռք բերածով լինենք բավարար,
Կընկրկեն անշուշտ հոգսերն անամոք:

Ձգտենք բարձունքի ազնիվ տքնանքով
Եվ առանց այլոց ցավ պատճառելու,
Հարգանք վայելենք մեր վարք ու բարքով
Այլ ոչ թե դատարկ խոստում՝ ճառերով:

Քննադատ լինենք, բայց առանց թույնի,
Գործենք անաչառ՝ խղճի համաձայն,
Մոռանանք իսպառ Կռունկն, Անտունին,
Ու Մեր Դրախտը կռեք միաձայն:

Եվ, հավատում եմ, տարի էլ չանցած,
Քաոսը երկրում կկարգավորվի,
Կժպտանք իրար, հինը մոռացած,
Եվ Խինդ կլինի սրտում բոլորի։

Սեյրան Մալխասյան 3.08.2013

ՀԱՅՏՆՈՒԹՅՈՒՆ

Քո հայտնվելով ամեն ինչ փոխվեց,
Իր գույնը հագավ ամենն աշխարհում,
Հոգուս անդորրում ծնվեց մի Լոխ - Նեսս
Ու ծաղիկ բուսեց ամեն մի քարում:

Երկինքն անընդմեջ լազուրի մեջ էր,
Երկիրը հագավ զմրուխտ պատմուճան,
Հազարան Բլբուլն աստղերից իջել,
Աշխարհին Սերն էր տիրել անվախճան:

Հոգիս բողբոջեց փշատենու պես,
Ծաղկազարդվեցին անտառ ու ձորակ,
Աշխարհը բեմ էր, կյանքը՝ սիրակեզ,
Ամեն քար աչքիս թվում էր խոյակ…

Քո երևալով հոգիս շունչ առավ.
Ես վկան էի մի նոր հայտնության:
Կյանքն էր ըմբոշխնում իմ սիրտը ծարավ,
Սերդ մելան էր ու սիրտս` մատյան…

Ս.Մալխասյան 20.07.2001

ՍԱՂՄՈՍ ԱՊԱՇԽԱՐՈՂԻ

Թողության հույսով դիմում եմ քեզ, Հայր,
Քո արարչագործ շնորհն աղերսում,
Զի հավատն է Քո կանթեղ ինձ համար,
Որ ամեն ժամ է առկա իմ ներսում:

Ես` լինելով մարդ, գործում եմ մեղքեր,
Դառնում մեղսավոր իմ կամքից անկախ...
Խնդրում եմ, Տեր իմ, տուր հոգուս աչքեր,
Գտնելու կյանքի լուսավոր ճամփան...

Զորությունը քո անափ է, Աստված,
Իսկ ես` աննշմար մասնիկն աշխարհի,
Օգնիր վերծանել ամեն մի վարկած,
Նշմարել կյանքում պայծառն ու բարին...

Թողությունդ թող ինձ մեղսազատի
Եվ ինձ մկրտի հավատի լույսով,
Հոգիս Բարիքը չարիքից զատի`
Երկնային ճամփի անաղարտ հույսով...

Երկվության ցավը տանջել է միշտ ինձ,
Հաճախ եմ հույզի մթում խարխափել,
Կուզեի լինել և' Մարդ, և' Անբիծ,
Չփորձել անգամ ինքս ինձ խաբել:

Թողություն տուր, Տեր, մեղքերիս բազում,
Տար ինձ ճշմարիտ կյանքի ճանապարհ:
Փրկության Հույսով Քեզ եմ աղերսում,
Հավատի ճամփին դառնալ ինձ սատար:

Տեր իմ, Արարիչ ամենայն Բանի,
Որ խավարի տեղ ստեղծել ես Լույս,
Փրկիչը դարձիր հոգուս Տապանի,
Զի Դու ես Միակ, Սեր, Հավատ ու Հույս...

Սեյրան Մալխասյան 1999

ԼԻՆԵ՞Լ, ԹԵ՞ ՉԼԻՆԵԼ

Մեր նոր գոյության ամբողջ ընթացքում,
Հայտնի չէ, ո՞վ էր առանց նախանձի,
Ո՞վ էր մե’զ հարմար ճանապարհ բացում,
Ո՞վ էր ջուր լցնում ի’ր ջրաղացին…

Հանապազ հացի խնդիր չէ կյանքը,
Բազում հարցերի վերծանում է դա,
Սե՞րն է կարևոր մարդուն, թե՞ փառքը,
Մե՞նք պիտի ճգնենք, թե՞ Տերը գթա…

Ընտրել մե՞ր ուղին, թե՞ ուրիշինը,
Ապրել գդակո՞վ, թե՞ առանց դրա,
Բախտը որոնել հի՞ն հողի վրա,
Թե՞ մեկ ուրիշ տեղ`մոռացած հինը:

Մեր բազմադարյան, գեղեցիկ ու կուռ,
Ճոխ ու բարձրարվեստ լեզուն մոռանա՞լ,
Թե՞ ճիգ-տքնանքով, աշխարհին ի լուր,
Մեր իմաստության խորանը բանալ…

Ձեռք-ձեռքի, որպես նորօրյա Փյունիկ,
Ճախրել երկնքու՞մ մեր Բիբլիական,
Թե՞ նորից ու նոր դառնալ անտունի,
Մոռացած, որ մենք զարմերն ենք Հայկյան:

Նոյի հանգրվան Սուրբ Արարատի
Պատկե՞րը միայն պահենք սրբորեն,
Թե՞, աչքը հենած ձյունե կատարին,
Երկիրն ավետյաց ծաղկեցնենք նորեն…

Իմաստություն կա հնօրյա հարցում…
Լինե’լ, իհարկե,
Գերին չենք հարցի,
Բայց Արարելով մե’ր ջրաղացում,
Աչքն Արարատի սուրբ այգաբացին:

Ս.Մալխասյան 12.08.2003

ՍԵՐԸ
Գիսաստղի նման է սերը վառ.
Այն մեկ կա, հաճախ չի երևում,
Մերթ անուրջ է դառնում բոցավառ,
Ու մերթ էլ անլուրջ է, երերուն…

Մեր կյանքի դարձերում բյուրավոր
Փնտրում ենք մենք Սերը հուրհրան,
Ու դառնում է կարոտն ահավոր,
Երբ նրա առկայծները չկան:

Ու թե կա քո սրտում դեռ կրակ,
Թե հոգիդ դեռ կարոտն է հուզում,
Մի թողնիր դու սերդ անկրակ,
Բորբոքի’ր, նա հենց այդ է ուզում ...

Գուրգուրիր, որ այն միշտ վառ մնա,
Չթողնես, որ մարի անհոգի,
Եվ քո կյանքն էլ երազ կդառնա,
Երբ Կարոտդ քեզ միշտ կարոտի ...

Ս. Մալխասյան 1998

ԱՄԵՆ ԱՆԳԱՄ

Ամեն անգամ քո անունը լսելիս՝
Սիրտս խայտում, թևածում է ու ցնծում,
Հուշը նորից հալածում է ու խածում,
Բայց դու չկաս, դու հեռու՜ ես սիրելիս:

Ամեն անգամ քո նմանին տեսնլիս՝
Քայլերս ինձ դեպի նրան են ձգում,
Հոգիս նորից հայտնվում է սև միգում,
Բայց դու չկաս, դու հեռու՜ ես սիրելիս:

Ամեն անգամ ծանոթ մի ձայն լսելիս՝
Սիրտս հրճվում ու անրջել է ուզում,
Միտքս նորից հուշի հողմերն են հուզում,
Բայց դու չկաս, դու հեռու՜ ես սիրելիս:

Ամեն անգամ մեր անցյալը հիշելիս՝
Աչքերիս դեմ քո պատկերն է թևածում,
Մեր հանդիպման անհայտ պահն եմ երազում,
Բայց դու չկաս, դու հեռու՜ ես սիրելիս:

Հույսի շողը անշնչացել է սրտիս,
Աչքս թրջվում ու քեզ տեսնե՜լ է ուզում,
Հոգիս նորից թախծի անձրևն է հուզում,
Դու…դեռ չկա՜ս, չե'ս երևում, չե'ս գալի՜ս…

Ս.Մալխասյան-1997

ՀԱՐԱՏԵՎ ՀԱՐՑ
Ամեն մեկս խենթանում ենք մեր ձևով,
Ամեն մեկս կուլ ենք գնում յուրովի,
Տարբերվում ենք մեր անիմաստ հարցերով
Եվ ընկալամբ անցած կյանքի ու նորի:

Ի վերու՞ստ ենք դժբախտ ծնվել երևի,
Թե՞ Աստված է կտակել ցավն այս անել`
Կեղեքողին միշտ հնազանդ ու գերի,
Բայց անզօր ենք Բարի Մարդկանց սատարել..

Դարեր ի վեր բզկտել են մեր հոգին,
Ոտնահարել, հաճախ հանել իրար դեմ,
Ու ապրելով միշտ լծի տակ, անմեկին,
Սովորեցինք մեր տունն ինքներս քանդել…

Անընկալ է և անցյալը, և ներկան,
Որտեղի՞ց ենք, ու՞ր ենք գնում, չգիտենք...
Թախծալուր է ամեն հուզում ու բերկրանք,
Ի՞նչպես, ինչպե՞ս տրտմությունն այս փարատենք…

Ս.Մալխասյան2012

***
Հիշում եմ, անշուշտ, և ամեն վայրկյան
Քո հրաշք սերն եմ երազում իմ լավ,
Եվ կարոտը քո բորբոք է այնքան,
Որ քեզ մոռանալ չեմ կարող բնավ...

Ու, եթե անգամ խոսքերս լռեն`
Սրտիս տրոփը սրտիդ կհասնի,
Կարթնացնի ննջող քո սիրտը նորեն,
Որ մի նոր հեքիաթ հյուսենք միասին...

Ս.Մալխասյան 16.08.2016