ԿՅԱՆՔԻ ԿՌԻՎԸ
Առակ

Մենամարտում Կատվի -Մկան
Գռփող Շունն էր մարտավկան:

Զոհ, կեր դարձած Մկան պատվին
Շունը հետո գզեց Կատվին:

Ահազանգ է այս առակը.
Ո՞վ է այստեղ անառակը,

Պատասխանեք Աստծուն, մարդուն՝
Կուշտ Շու՞նը, թե՞ սոված Կատուն:

Ինչու՞ դիտել խաղը Կատվի
Մինչև Մկան կյանքը հատվի:

Այսպիսին է նաև մարդը.
Օգնել է պետք միչև մարտը:
.

Տրիոլետ - 42

Շներ կան լկտի գայլեր են՝ գազան,
Կան և կատուներ խորամանկ ու գող,
Մարվող ներկայում, գալիքում անշող
Շներ կան լկտի գայլեր են, գազան:
Նրանցն են կյանքի գանձերը հազար.
Սադրանքով լեցուն գալիքում մեր ճոխ…
Շներ կան լկտի գայլեր են՝ գազան,
Կան և կատուներ խորամանկ ու գող:

Տրիոլետ - 43

Հրաժեշտ տվեց հավքը իր թառին՝
Վիհին բարձրանիստ՝ նման խոյակի,
Իմաստը թողած՝ հարց կա որակի,
Հրաժեշտ տվեց հավքը իր թառին:
Հանգրվան գտած աշխարհի ծայրին՝
Հավերժ պըտտվող այս մոլորակի,
Հրաժեշտ տվեց հավքը իր թառին՝
Վիհին բարձրանիստ՝ նման խոյակի:
.

Մի կիրճ է մնացել

Լավ ու վատի արանքում մարդս քիչ է մնացել,
Ջերմ ողջույնի փոխարեն ողբ ու ճիչ է մնացել,
Հեզ ստրուկ է դառնում մարդ, նույն անկամն է նա էլի,
Ապորինի աշխարհին տիրող բիճ է մնացել:

Խեղճ «աբելներ» գլխատվող պիտ արարվի դեռ «կայեն»,
Նախանձաշատ անցյալում նենգ «կայեններ» շատ կային,
Այս չարագյուտ խոլանքում՝ նողկանքում անմարդկային,
Կայծաքարի փոխարեն կավ ու խիճ է մնացել:

Տվայտանքում անպարկեշտ, տրփանքներում լրբածին՝
Որտեղ չկա պատասխան պատկառանքի սուր հարցին,
Ուր թքում են լլկանքով ողորմատուրք սուրբ հացին,
Սեր կոչվածն է, որ միայն վեհ ու պերճ է մնացել:

Մարտերի մեջ սրբազան՝ պայքարում մահ ու պատվի,
Որտեղ չունենք մեք նահանջ՝ թեկուզ և կյանքը հատվի,
Եվ մաքառման երթի դեմ ոչ մի արգելք չհարթվի,
Սուրբ գագաթները տանող դեռ մի կիրճ է մնացել:

Հացի խնդիրը

Միակ հարցը,
Որ միշտ բաց է՝
Դա սուրբ հացն է
Հանապազօր :
Ջինջ է, պարզ է,
Նաև՝ բարդ է,
Դեղին ոսկի
Եվ արծաթ է,
Նռան գինի
Եվ մոր կաթ է,:
Կյանքի հարց է՝
Մահի, գոյի:
Երբ որ չկա՝
Մանկան լաց է,
Հուսալքող հեկեկանք է
Հուզախռով հեծեծանք է:
Կա – բարեկամ՝
Կարեկից է, մեղրահամ
Ու մեղրահաց է:
Բարի՜, հաշտ է,
Երանության առա՜տ դաշտ է:
Չկա – սով է,
Քաղց ու ոսոխ,
Հրոսակ է տագնապողող,
Հորդա՝ հոսող,
Մահ է՝ որսող,
Տարերքածին,
Ցասումնալից
Ու ողբին կից
Եվ միշտ դրկից՝
Բաց չի թողնի դաժան գրկից:
Ցորեն է, հասկ,
Պատգամ ու ասք,
Թագ ու պսակ,
Կիրք ու երկու՜նք,
Արտ ու հերկու՜նք:
Լավաշ է, լոշտ
Եվ հաց թխող
Ձեռքե՜ր է կոշտ,
Սեր՝ հորդացող,
Մայր՝ հոգացող:
Ծփացող դաշտ,
Հացթուխի տաշտ:
Եզ է վարող՝ ակոս-ակոս,
Մահկալ է ծեր, լուռ ու անխոս:
Գոհացնող նույնիսկ քչով,
Առաքյալված Արարիչով,
Եթե նույնիսկ այդ եղածը
Չորեք հաց է-
Չարը գոցված,
Անթեղված է,
Սիրտը կանթեղ,
Դուռը բաց է:
Հուձք ու տուրք է,
Պաշտամունքի մեհյան, կուռք է:
Աղոթված է,
Արարիչից հաղորդված է,
Հաց է, հարց է
Հանապազօր:
.

Սոնետ խոհական

Խորհում է առյուծն իր ժայռե գահին՝
Ներքևում աշխարհն արքայից շատ հին,
Բազմած ինքնագոհ՝ հզոր, տիրաբար,
Հայացքով խոկուն ու վայելչափառ,-

-Երկու կեսից է կյանքը այս հոսող՝
Մի կեսը որս է, մյուսը՝ որսող,
Ագահ կերուխում՝ թույլերին ի տես.
Այսօր ՝ դու հորթին, վաղը՝ որդը քեզ:

Հետո մռնչաց ինքը իր բաշին-
-Էգուց կդառնաս որդերի բաժին:
Կյանքը միրաժ չէ, ցնորք, հայելի,
Սատակես –կեր ես շնագայլերի:

Այս խրախճանքում, արքա, քո կաշին
Մրջյունը նույնիսկ պիտի վայելի:

Սոնետ ցավի և ժամանակի

Մարդու մարմնով՝ ցավի ըմպանակ,
Ժամանակն աննյութ, եկավ ու անցավ.
Ցավը գալիս է միշտ անժամանակ,
Ժամանակն անցնում աննկատ, անցավ:

Տեր, չհամարես հարցմունքն անհարկի՝
Որտեղ կա բողոք, հարակա սուր վեճ.
Ո՞նց եկավ ցավը մեր ժամանակի,
Երբ ժամանակը ցավ չուներ իր մեջ:

Այս խրթին հարցում՝ ցավի ու ժամի,
Չունենք պատասխան՝ ոչ Աստված, ոչ ես,
Բայց Աստծո որդուն ցավ բերող գամի
Կըսկիծը բերած մարդկությանն ի տես -
Փոխվում է անդուր մի տհաճ համի՝
Ժամանակի մեջ... ժամանակի պես:

.

Տրիոլետ – 45

Քո սերը եկավ միրաժի միջով՝
Ոսկով բռնկված վառ անուրջներով,
Սեր-ծիածանի կոր կամուրջներով,
Քո սերը եկավ միրաժի միջով:
Հրեշտակի պես իմ սրտում իջավ՝
Մեր խենթ սրտերը պիրկ կամրջելով.
Քո սերը եկավ միրաժի միջով՝
Ոսկով բռնկված վառ անուրջներով:

Տրիոլետ – 46

Կյանքը ինչ-որ տեղ փայփայում է մեզ,
Տալիս առիթներ տանջվելու համար,
Որ մենք չլինենք ըմբոստ ու համառ
Կյանքը ինչ-որ տեղ փայփայում է մեզ՝
Մեկ ձմեռ է, բուք, մեկ՝ տաքուկ ամառ,
Որ չպաղենք, կամ՝ դառնանք արևկեզ
Կյանքը ինչ-որ տեղ փայփայում է մեզ,
Տալիս առիթներ տանջվելու համար:

.

Կրակի սոնետ

Բոցկլտում է հուրն օջախիս ինչպես լույսը կանթեղի,
Ցախ եմ դնում շեկ պողերին՝ չեմ թողնում, որ անթեղվի:
Հուրհրում է բոցապարուր ցայգի նման բազմաշող՝
Ինչպես Արփին ճաճանչազարդ՝ լուսաբացին ճառագող:

Չեմ հասկանում լեզուն հրատ կենսակործան տարերքի՝
Եվ ընկեր է, և թշնամի, և աղբյուր է վայելքի,
Նախ ձգում է, հետո վանում հարճի նման կրքառատ,
Բորբոքում և բերում անդորր տրփուհին այդ անարատ:

Մեկ թվում է մերկանում է, մեկ պարուրված բոցերով,
Խոլ կրքերը տարերքածին հետ են վանում խոցելով,
Ճարճատում է հրե լեզվով ատրուշանն այդ զրադաշտ,
Իսկ ես ծնկած սրբության դեմ քըրմի նման կռապաշտ:
Ինձ գերել է ու կախարդել շեկ մարմինը բացելով,
Այդ տարերքի աստվածուհին վայեչազարդ ու անհաշտ:

ԵՐԿԵՐԵՍԱՆԻ ՍՈՆԵՏ


Ինչպես երկու նենգադավ օձ դարան մտած մի մութ բնում՝
Զույգ երեսդ եղծանքատեսք: Դուք երկուսով, իսկ ես մենակ,
Ո՞ր մի դեմքիդ դեմ մաքառեմ, երբ երկուսն էլ ունեն դիմակ,
Ունեն տարբեր արտացոլանք, բայց բնույթով նույնն են մնում:

Երկու դիմակ, երկու երես և երկու աչք թույնով լեցուն.
Մի երեսդ մեղնաբարո, հեզ ժպիտով, կարծես հավերժ,
Իսկ մյուսը լի քծնությամբ, բայց մտքով ոչ իրարամերժ,
Չգիտեի՝ կան աչքեր, որ առանց դաշույն սիրտ են խոցում:

Մարդ կա լկտի ու աներես՝ այստեղ նույնը՝ այն էլ երկու:
Հանիր խաբող դիմակներդ... Օ՜, ոչ նորից հագիր դրանք,
Դեմք կոչվածդ լպիրշ է շատ, արտացոլող հակակրանք.
Զույգ երեսի առկայությունն, ասե'ք, այսօր ո՞վ է հերքում:

Է՜յ, քծնողներ, դուք երկդիմի, ունենք ձեր դեմ հակադրանք.
Ազնվածին խոսք ու ձիրքով ձեր ուղղերթը հեշտ ենք բեկում:

***
Երբ նայում ես դու քո դեմքին հայելում,
Իսկ հայելում լոկ դիմակ է հայելվում,
Թեկուզ հանես, փոխես հազար դիմակներ,
Հայելու մեջ մի նոր բան չի հավելվում:

***
Բերանը մեր երկանք է՝ աղուն է աղում.
Մեկ եղծանք է դառնահամ՝ աղու է մաղում,
Մեկ բալասան փարատող, մեկ՝ հուր բոցաշունչ ,
Որից սրտրեը այրված... պաղու՜մ են, պաղու՜մ: